Crisis in onderwijs alom gevoeld, maar: Fundamentele onderwijsdiscussie niet gevoerd

Amersfoort – Dat er crisis is in het onderwijs, daar zijn velen in en rond het onderwijs het wel over eens. Er is dan ook volop discussie over mogelijke verbeteringen. Maar de belangrijkste discussie – die over ‘het waarom van het onderwijs’ – wordt nauwelijks gevoerd. Het congres ‘Waarom Onderwijs?’, dat op 14 november in Zeist wordt gehouden, wil die discussie op gang brengen. Opvallende spreker is John Taylor Gatto, viermaal verkozen tot New Yorkse Onderwijzer van het Jaar.

Dat het onderwijs in een diepe crisis zit, is niet moeilijk aantoonbaar. Wat recent verschenen cijfers zeggen voldoende:
* 11% van de leerlingen in het VO is functioneel analfabeet
* 10-12% van de kinderen is faalangstig
* 13% van de leerkrachten heeft last van burn-out (geen beroepsgroep scoort zo hoog) .(Bron CBS)
* 100.000 kinderen in Nederland hebben ADHD
* Van ’93 tot 2000 steeg het aantal Nederlandse ritalin-gebruikers van 65.000 tot 180.000.
* 60.000 kinderen per jaar maken hun opleiding niet af

Toch gaan discussies over aanpassing van het onderwijs vooral over symptomen. Of de oorzaken ook in de wortels van het systeem kunnen zitten, blijft onbesproken. Vragen als: ‘wat is het doel van onderwijs?’ en ‘wat is de beste vorm om dat doel te bereiken?’ worden niet aan de orde gesteld.

De Amerikaanse onderwijzer John Taylor Gatto zegt: ”School reform is not enough. The notion of schooling itself must be challenged.” (Onderwijshervorming is niet voldoende. Het begrip ‘onderwijs’ zelf moet heroverwogen worden.) Ook stelt hij: “School is a twelve-year jail sentence where bad habits are the only curriculum truly learned.” (School is een gevangenisstraf van twaalf jaar, waar slechte gewoonten het enige curriculum zijn dat echt geleerd wordt.)
Gatto begon zijn dertigjarige onderwijscarrière op rijke privé-scholen. Het grootste deel van zijn onderwijsleven heeft hij echter op gettoscholen in het New Yorkse Harlem lesgegeven. Toen hij voor de vierde keer werd genomineerd voor de titel ‘onderwijzer van het jaar’, nam hij ontslag. Hij publiceerde een legendarische brief in de Wall Street Journal getiteld: ‘I quit – I think’. Gatto ontwikkelde een heel eigen visie op doel en aanpak van onderwijs. Hij is key note-spreker op de dynamische en interactieve conferentie. Zijn prikkelende uitspraken zullen ongetwijfeld veel discussie losmaken, waarvoor dan ook alle ruimte is. Naast Gatto laten ook andere prominenten hun licht schijnen op de vraag ‘Waarom Onderwijs’, zoals organisatie-adviseur Jaap Peters, quantumchemicus Jos Verhulst, rechtsgeleerde Vincent Loosjes en cultuurhistoricus Bram Moerland.

De conferentie ‘WaaromOnderwijs’ wordt gehouden in hotel/theater Figi – Het Rond 2 te Zeist. Inschrijven kan op www.WaaromOnderwijs.nl. Daar is ook meer informatie over het programma en de sprekers te vinden. In de voorverkoop kosten kaarten Eur 97,- aan de deur Eur 129,50. De organisatie is in handen van De Kampanje, school voor persoonlijk ondernemerschap.